T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Ankara İl Sağlık Müdürlüğü SBÜ. Ankara Dr. Zekai Tahir Burak Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi

T.C. Sağlık Bakanlığı T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Ankara İl Sağlık Müdürlüğü SBÜ. Ankara Dr. Zekai Tahir Burak Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Facebook Twitter Google Plus Linkedin

İnfertilite ve Tüp Bebek Servisi

Güncelleme Tarihi: 29/10/2017


 

İnfertilite ve Reprodüktif Endokrinoloji

SBU ZTB SUAM infertilite ve reproduktif Endokrinoloji ülkemizde üreme sağlığı ve yardımcı üreme teknikleri üzerine bilimsel araştırmalar yapmak, toplantı ve eğitimler düzenlemek ve bu alanda gerçekleşen ulusal ve uluslararası bilimsel gelişmeleri paylaşmak amacıyla kuruluşundan beri bilimsel teknolojilerin klinik uygulamasının en iyi şekilde gerçekleştirilmesi ve güncel infertilite tedavilerinin halkımıza uluslararası düzeyde güvenilir ve içten bir hizmet anlayışı ile sunulması merkezimizin esas hedefidir. Kuruluş tarihinden itibaren merkezimiz faaliyetleri ile hem ulusal hem de uluslararası birçok bilimsel toplantıda kendini ispatlamış, saygın kuruluş ve dernekler tarafından merkezimizden yapılan yazılı ve sözlü yayınlar, sunumlar ciddi övgü toplamıştır. Aynı zamanda merkezimiz kendi bünyesinde birçok bilimsel toplantı ve profesyonel kursa ev sahipliğiyapmaktadır.

Kliniğimiz ülkemizinher bölgesinden infertil çiftin başvurduğu referans merkezidir.Başvuran çiftlere infertilite tedavisi ve danışmalığı verilmektedir. Hastalarımızın daha rahat etmesi amacıyla tüm düzenlemeler yürürlükte olan yasal sınırlar içerisinde gerçekleştirilmektedir. Hem tüp bebek hem de diğer öncü infertilite tedavilerinde (Ovulasyon indüksiyonu, Aşılama, vb) merkezimiz sadece ülkemiz değil dünya standartlarında başarı oranlarına sahiptir. Bu sayede ülkemizin hemen her bölgesinden gelen çiftlerimiz güvenli bir tedavi almaktadır. Yenilenen fiziki koşullarımız ile halkımıza hem danışmanlık hem de tedavi hizmetleri, fedakâr çalışanları ve profesyonel

ekibi tarafından haftanın 7 günü aralıksız olarak verilmektedir. Tüm

çabamız daha bilimsel ve güzel yarınlar içindir.   

İnfertilite (Kısırlık)



Herhangi bir korunma yöntemi uygulanmadan düzenli cinsel ilişkiye rağmen 1 yıl süreyle çocuk sahibi olamamak olarak tanımlanır. Bu süre çiftlere göre değişkenlik gösterebilir. Örneğin bayan yaşı 25 ve civarında olan çiftler 1 yıldan daha fazla bekleyebilirken, bayan yaşı 35 yaş ve üzerinde olan çiftler için bu süre 6-9 aya kadar indirilebilir. kadın yaşı37 altı37 üstüfertilizasyon oranı% 81.9% 77.6gebelik oranı% 55.1% 34.5klinik gebelik oranı% 45.3% 22.7

İnfertilite araştırması için yapılan temel ve ileri (gerekli olgularda) tetkikler;

1.   Semen analizi

2.   Yumurtalık rezervinin bir göstergesi olarak adetin 2-3. günü hormon değerlendirmesi

3.   Rahim filmi (histerosalpingografi veya HSG)

4.   Laparoskopi (gerekli olgularda)

5.   Histereskopi (gerekli olgularda)

6.   İmmunolojik araştırmalar (gerekli olgularda)

KADIN KISIRLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Hormonal problemler (yumurtlama problemleri)Normalde kadının yumurtalıklarında her ay bir yumurta hücresi gelişir, olgunlaşır ve ortalama adetinin 12-14. günleri arasında ovulasyon (yumurtlama veya çatlama) meydana gelir. Ancak bazen bu gerçekleşmez ve bu duruma anovulasyon adı verilir. Bu durum genellikle adet düzensizliklerine yol açar. Bu kadınlarda adet araları uzar ve bazen de 6 aydan daha uzun süreyle adet göremedikleri olur. Adet gördüklerinde miktarı çok ve süresi uzun kanamalar gözlenir.Yumurtlama problemleri; hipotalamohipofizer aksdan salınan ve overlerden salınan hormonlarda olan bozukluklar olarak açıklanabilir. İlki beyinden yumurtalıkları uyarması gereken hormonların veya yolağın bozulması ile karakterize

hipogonadotropik hipogonadizm olgularıdır. Tanısı çekilecek kafa grafisi ve süt

hormonu (prolaktin) seviyeleri ile konulur. Diğeri hipergonadotropik hipogonadizm olarak adlandırılan durumdur. Erken menapoz da denilebilir. Overlerde (yumurtalıklarda) oositlerin (yumurtaların) erken tükenmesi olarak açıklanabilir.

Kadınlarda  en  sık  rastlanan  hormon  bozukluğu  polikistik  over  sendromu (PCOS) dur. Esasında PCOS, sadece kadın hastalıkları kapsamında değil, vücuttaki tüm organ sistemleri kapsamında en sık görülen hormon bozukluğudur.

Nedeni tam olarak bilinmemektedir. Genetik yatkınlık gösteren bir yumurtalık

hastalığı olarak düşünülmektedir. Sendrom tipik olarak genç kızlarda ve genellikle ergenlik döneminde ortaya çıkar. Polikistik over sendromunun tipik özellikleri ilk adet tarihinden itibaren (genellikle 13 ile 15 yaş) seyrek adet (yılda 9 veya daha az) ve androjen fazlalığı bulgularıdır (kanda testosteron yüksekliği ve/veya tüylenmede artma, yağlı cilt, sivilce, saç dökülmesi). % 50 olguda kilo fazlalığı veya şişmanlık görülür.

Rahim (uterus) ile ilgili problemler






Rahimin iyi huylu tümörleri olan myomlar rahimin kas tabakasından kaynak

lanırlar ve rahim boşluğu içinde, rahim duvarında veya rahim zarı üzerinde dışa doğru yerleşebilirler. Boyutlarına ve yerleşim yerlerine göre yaklaşımlar değiş

mektedir. Rahim boşluğu içinde yerleşmiş myomlar 1 cm ve üzerinde bile olsa

tercihen rahim içine ışıklı bir alet vasıtasıyla girilerek (histeroskopik yöntem

ile) çıkarılmalıdır. Rahim duvarı içine yerleşmiş myomlar 5 cm üzerinde veya

rahim boşluğuna bası yapıyorlarsa laparoskopik veya açık teknikle alınmalıdır.



Bir diğer rahim ile ilgili sorun oluştarabilecek patoloji rahim içi zarından

kaynaklanmış polip adı verilen yapılardır. Embriyonun tutunmasını ve rahim iç

zarının senkronizasyonu bozarlar ve 1 cm‘in üzerinde ise histeroskopik yöntemle çıkarılmalıdır.

Rahim iç zarı (endometriyum) kürtaj, rahim içi operasyonlar veya enfeksiyonlar sonucu birbirine yapışıp bebeğin tutunamaması, adet azlığı, adet görememe, ve gebe kalamama problemlerine yol açmaktadır. Müdahale gereklidir ancak başarı şansı yüksek değildir.

Son olarak rahim ile ilgili sorun oluşturabilecek problemler doğumsal anomalilerdir.(çift rahim, septum v.s) Yaklaşık olarak %2 oranında görülür ve anne karnındayken gebeliğin 14. haftasında cenindeki rahmin tek kanala dönememesine bağlı olarak muhtelif rahim bozuklukları oluşmaktadır. Çift rahim olarak da bilinen bu problemler cerrahi olarak düzeltilmelidir.

Tüpler ile ilgili problemlerTüpler  genellikle  cinsel  yolla  bulaşan enfeksiyonlara  bağlı  olarak  tıkanır.  Bu mikroplardan en önemlileri gonore (bel soğukluğu) ve klamidya olup Türkiye’de diğer

bir önemli etken ise tüberkülozdur (verem hastalığı). Enfeksiyonların dışında geçirilmiş cerrahi müdahaleleri takiben de tüpler tıkanabilir. Tüplerin tıkalı olduğu genellikle rahim filmi (HSG) ile anlaşılır.Tüplerin  tıkalı  olduğu  anlaşıldıktan sonra tıkanıklığın yerine göre yaklaşımlar

değişiktir. Eğer tıkanıklık rahime bitişik bölgede ise doğrudan tüp bebek yapılması uygun olacaktır. Mikro cerrahi ile tüpler açılabilir ancak zahmetli ve sonuçlar yüz güldürücü değildir. Tüpler eğer yumurtalığa yakın olan uçlarından tıkalı ise (hidrosalpinks) laparoskopi yapılabilir. Laparoskopide tüpler açılmalı açılamıyorsa da tıkalı olan tüp alınmalıdır.

Endometriozis:



Rahim içini döşeyen endometrial hücrelerin rahim dışında yerleşerek üremesidir. Genellikle 35 yaşın üzerindeki kadınlarda görülür. Nedeni tam olarak belli olmasa da en çok retrograde (geri kaçış) dolum üzerinde durulmaktadır.

Endometriozis hastalığı en çok karın zarını ve yumurtalıkları sonra kalın bağırsağı tutar. Hastalık genelde ilerleyici bir karakter gösterir ve yaygınlığı ancak

laparoskopi ile anlaşılır. Bulguları ağrı, kitle ve kısırlıktır.

Yumurtalık içindeki endometriosis kistlerine endometrioma(çikolata kisti) adı verilir. Endometriomalar kısırlık ile beraber olduğunda laparoskopik olarak alınmaları gerekir. Operasyondan sonra bu hastaların yarısının gebe kalması beklenir. Gebe kalamayanlarda ise kadının yaşına bakılarak bir 6 aylık bekleme daha önerilebilir. Bazı durumlarda ise ileri derecede anatomi bozulmuş olabilir ve buna bağlı kendiliğinden gebelik şansı verilemez. Endometriozisin ileri derecede yaygın olduğu ve tüp ve yumurtalık ilişkisini bozduğu durumlarda zaman

geçirmeden tüp bebek yapmak en uygunudur.

ERKEK KISIRLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Gebe  kalmakta  sıkıntı  çeken  çiftlerin  %  30’unda  hem  erkek  hem  kadına  bağlı  faktörlere  rastlanırken  %  20’sinde  sadece  erkeğe  bağlı  faktörlere  rastlanmaktadır.  Bu  problemlerin  bir  kısmı  düzeltilebilir  faktörler  iken  büyük  bir  çoğunluğu  düzeltilemeyen  faktörlerdir.  Erkeğin  değerlendirilmesi  sırasında  amaçlanan;  düzeltilebilir  faktörleri  düzeltmek,düzeltilemeyenleriçinse  uygun  tüp  bebek  yöntemlerinin  seçilmesidir.

Erkek değerlendirilirken ilk yapılması gereken detaylı öyküsünün alınması vesemen analizidir. Öyküsünde özellikle cinsel ilişki sıklığı, zamanlaması, çocuklukta ya da sonraki yaşlarda geçirilen hastalıklar, sistemik hastalıklar (şeker hastalığı, akciğer hastalığı vs), geçirilmiş cerrahiler, cinsel yolla bulaşan hastalık öyküsü ve toksik ilaç kullanımına dikkat edilmelidir. Semen analizi üç günlük cinsel perhiz sonrası alınan semen örneğinin incelenmesi ile yapılır. Semenin değerlendirilmesi 2010‘da Dünya Sağlık Örgütü nün önerisi dahilinde yapılır.

Normal değerler ;

Miktar

>  1.5 ml

Sperm sayısı

>  15 milyon/ml

Hareketlilik

>  32 ileri doğru

Ph

>  7.2

Bu testlerden sonra gereken hastalarda ileri tetkikler yapılabilir. Bunlar

öncelikli olarak testislerin büyüklüğü, sperm kanallarında tıkanıklık ya da genişleme, testislerde kızarıklık ya da kitle varlığının incelendiği detaylı bir fizik muayene ve hormonal değerlendirmelerdir. Öncelikli olarak serum FSH ve testosteron değerleri incelenir. Eğer testosteron düşük saptanırsa serbest ve total testosteron, LH ve prolaktin değerlerine bakılmalıdır. Eğer FSH ve LH seviyesi düşük, testosteron seviyesi de düşükse beyinde hormon salgılanmasında eksiklik düşünülürken, FSH ve LH normal ya da yüksek, testosteron seviyesi de normal olan hastalarda testislerde sperm yapımında problem olduğu düşünülmektedir. Takiben ejekülasyon sonrası idrar incelemesi, ultrasonografi ve özellikle kistik fibrozis, Y kromozumu mikrodelesyonu, Klinefelter sendromu gibi genetik anormallikler için genetik tarama testleri önerilir.

Erkek faktörüne bağlı infertilitede sadece hormon bozuklukları için ilaç tedavisi uygulanabilir. Bu nedenle bu grup dışında kalan hastalarda tedavi maliyeti ve süresi uzun olacağından yardımcı üreme tekniklerine başvurulmaktadır. Hafif sperm anormalliklerinde aşılama (IUI) tedavisi en fazla 3 kez olarak denenmelidir. Başarısız olması durumunda hastaya tüp bebek (İVF-İCSİ) denenmelidir. Bazı durumlarda menisinde hiç spermatozoa yok ise yani “Azoospermi”si

varsa epididim veya testislerinden biopsi veya aspirasyon ile spermatozoa elde edilmesi yöntemi uygulanır (TESE). TESE veya TESA uygulanan hastaların patolojinin kaynağına göre yaklaşık % 40-80’inde sperm bulunabilir

.AŞILAMA (İNSEMİNASYON-IUI)